Γενικές Πληροφορίες
Συνεπώς, κανένα από τα μέρη της αρετής δεν είναι σαν την σοφία ούτε σαν τη δικαιοσύνη ούτε σαν την ανδρεία ούτε σαν τη σωφροσύνη ούτε σαν την ευσέβεια.
Όχι, είπα. Δεν υπάρχουν δύο που να είναι ίδια μεταξύ τους.
Εμπρός λοιπόν, είπε αυτός, τότε ας εξετάσουμε μαζί τι πράγμα είναι το καθένα τους. Και ας αρχίσουμε ως εξής: Υπάρχει η δικαιοσύνη σαν ένα ξεχωριστό πράγμα ή όχι; Εμένα έτσι μου φαίνεται, εσένα;
Και σε μένα το ίδιο, είπα.
Λέγε λοιπόν. Αν κάποιος ρωτούσε και εμένα και εσένα. "Πείτε μου λοιπόν, εσείς οι δυο, Πρωταγόρα και Σωκράτη, αυτό που αναφέρατε πριν λίγο, η δικαιοσύνη ως έννοια είναι δίκαιο ή άδικο πράγμα;" Εγώ θα του απαντούσα πως είναι δίκαιο. Εσύ τι ψήφο θα έριχνες; Την ίδια με τη δική μου ή άλλη;
Δύσκολο να σου απαντήσω Σωκράτη γιατί δεν καταλαβαίνω τι εννοείς και νομίζω ότι οι περισσότεροι εδώ θα έχουν την ίδια δυσκολία. Αν παρόλα αυτά με διατάξεις να απαντήσω και εσύ έχεις στο νου σου άλλο πράγμα και εγώ το πάρω διαφορετικά θα αρκεστείς σε μια απάντηση που δεν θα έχει καμία σχέση με την ερώτησή σου; [ΠΛΑΤ. "Ευθύδημος", 295c] Αν η ερώτησή σου αφορά την γραμματική τότε η ερώτησή σου είναι ίδια με τις ερωτήσεις αν η πεδιάδα είναι επίπεδη ή αν η κακία είναι κακιά και αν η βροχή είναι βρεγμένη. Αυτά βέβαια είναι ταυτολογίες και κανείς δεν μπορεί να έχει αντίρρηση γιατί έτσι ορίζουν οι άνθρωποι το επίπεδο, την κακία και το βρεγμένο. Αν συμφωνήσουμε τώρα ότι η ίδια η δικαιοσύνη είναι έκφραση δικαίου τότε η ψήφος μου μάλλον δεν μπορεί να είναι αρνητική αλλά ίδια με την δική σου, είπα. Θα προτιμούσα όμως να πω ότι η δικαιοσύνη είναι μια κατάσταση επιθυμητή από τους περισσότερους ανθρώπους για αυτό μπορεί να ταξινομηθεί στα καλά.
Τέτοιο πράγμα, επομένως, είναι η δικαιοσύνη, δίκαιο δηλαδή, να τι θα έλεγα εγώ, απαντώντας σ’ εκείνον που μας ρώτησε. Το ίδιο κι εσύ ;
Ναι, είπα, αν θέλεις, αλλά θα προτιμούσα να την ονομάσω όχι δίκαιο πράγμα αλλά καλό.
Αν λοιπόν μας ρωτούσε μετά απ’ αυτό: "τώρα συμφωνείτε ότι υπάρχει και η ευσέβεια;" Θα συμφωνούσαμε, νομίζω εγώ.
Ναι, είπα κι εγώ.
"Δέχεσθε, λοιπόν, ότι και αυτή είναι ένα ξεχωριστό πράγμα;" Θα το δεχόμασταν ή όχι ;
Θα το δεχόμασταν κι αυτό, συμφώνησα.